تفاوت سنگها با کانی ها

کانی ها یا مینرالها کانِی (Mineral) مواد طبیعی و ترجیحا جامد در پوسته و گوشته زمین با ترکشیات شیمیایی مشخص و ساختار بلوری یا غیر بلوری منظم هستند.

سنگها سنگ (Rock) معمولا توده ای تجمعی عدسی یا لایه های چینه ای بر روی هم رسوب کرده در طبیعت بکر به وفور یافت می شوند.

برای تفکیک سنگ از کانی لحاظ شرایط مشخص ذیل ضروری به نظر می رسد:

• کانی (Mineral)

کانی ها معمولا عضوی از یک سنگ هستند که در ترکیبات داخلی آن حضور موثری دارند و ساختار شیمیایی یک سنگ و عکس العمل این ساختار را در واکنش با عوامل مختلف توضیح می دهند.

الف- ساختار شیمیایی:

ب-بلور شناسی (کریستالی) منظم:

ج-ترکیب شیمیایی:

د-وجود درطبیعت به صورت جامد :

مثال : میکا خاک صنعتی بنتونیت آهک گچ کلسیت الماس همات مگنتیت و…

• سنگ (Rock)

سنگ ها توده هایی مشخص از مواد معدنی یا غیر معدنی هستند که سرتاسر زمین خاکی را پوشانده اند. این سنگها از ترکسبات مختلف شیمیایی و دارای خواص فیزیکی شاخص برای هر کدام از ترکیبات شناخته شده هستند.

برای بررسی بیشتر انواع سنگها بررسی شواهد  ذیل قابل توجه هستند.

–ترکیب شمیایی یکسان

–ترکیب شمیایی غیر یکسان یا ترکیب شیمیایی متغیر

–دارای ساختار بلوری ثابت

–فاقد ساختار بلوری مشخص  

–محل تجمع مشخص

در سایت “آژانس صنعت معدن“ سنگهای بدست آمده در طبیعت بکر را دسته بندی کرده و این  سنگها بر اساس 3 گروه برمبنای محل تشکیل قابل مطالعه و شاخص گیری می باشد.

• آذرین (Igneous): سنگهای آذرین معمولا از سرد شدن ماگما در روی سطح یا در اعماق کمی از سطح زمین بوجود می آیند.  (مثلاً گرانیت، بازالت).
• رسوبی (Sedimentary):  در اعماق زمین بر اساس فشار گرما و دما و طبقلت بالای بعضی از سنگها تغییر ماهیت می یابند. که در اثر فشره شدن امکان سیمانی شدن هم دارند. (مثلاً ماسه‌سنگ، سنگ آهک).
• دگرگونی (Metamorphic):  مجموع سنگ های آذرین و رسوبی تحت فشار و دمای بالا تغییر شکل می یابند چنانچه مرمر به مرمریت یا کوارتز به کوارتزیت تبدیل می شود. (مثلاً مرمر، گنیس).

مثال سنگ آذرین:  گرانیت دیوریت بازالت

مثال سنگ رسوبی: ماسه سنگ گچ آهک

مثال سنگ دگرگونی: مرمریت کوارتزیت گنایس

جدول خلاصه مقایسه کانی و سنگ

 این جدول بر اسا تجربیات گروه عملیات صحرایی “آژانس صنعت و معدن“ ارائه شده است.

نکته اصلی در تفاوت کانی با سنگ:

 “انواع کانی‌ها در بافت سنگ آجر هستند و سنگ‌ها دیوار ساخته شده از آن آجرها.”